Connect with us

Η Θεσσαλονικη μεσα στο χρονο

Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

Published

on

Η προέλαση προς τη Θεσσαλονίκη

Την Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 1912 ο ελληνικός στρατός φτάνει έξω από τη Θεσσαλονίκη έχοντας διαβεί πρώτα τον ποταμό Αξιό. Ο  αρχιστράτηγος Διάδοχος Κωνσταντίνος Α’ εγκαθίστανται με το επιτελείο του στη βίλα Τόψιν στο σημερινό χωριό Γέφυρα, εκεί ο Κωνσταντίνος με το επιτελείο διαπραγματεύεται την παράδοση της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό. Παράλληλα η 7η,1η και η 4η μεραρχία καθώς και ένα τάγμα Ευζώνων υπό τον αντισυνταγματάρχη Κωνσταντινόπουλο κινούνται προς το μέτωπο των τουρκικών στρατευμάτων της πόλης. Ενώ η 2η και 6η ταξιαρχία ιππικού εκτελούν κυκλωτική κίνηση προελαύνοντας προς τα χωριά Μπάλτζα   (Μελισσοχώρι) και Δριμύγλαβα  (Δρυμός).

800px-Mouseio_gefira.jpg

Η βίλα Τόψιν σήμερα ως Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων

Στις 16:30 ώρα επισκέπτονται την έπαυλη απεσταλμένοι του Χασάν Ταχσίν πασά Τούρκου διοικητή της Θεσσαλονίκης για να του επιδώσουν γράμμα που πληροφορούσε τον διάδοχο Κωνσταντίνο ότι οι πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων, μαζί με κάποιους Τούρκους αξιωματικούς, παρακαλούσαν τον επικεφαλής των ελληνικών στρατευμάτων να αναβάλλει την επίθεση στη Θεσσαλονίκη μέχρι την πραγματοποίηση αυτής της συνάντηση.

IMGP8147.jpg

Διόραμα εντός της βίλας δείχνει στο δωμάτιο των διαπραγματεύσεων τον αρχιστράτηγο καθιστό να δέχεται τον Σεφήκ Πασά απεσταλμένο της τουρκική πλευράς

Ο Κωνσταντίνος απέρριψε δύο φορές τις απαντήσεις του Χασάν Ταχσίν πασά με τις οποίες ο Τούρκος διοικητής προσπαθούσε να αποφύγει την άνευ όρων παράδοση των στρατευμάτων του. Έτσι ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος αντιλαμβανόμενο ότι ο εχθρός σταδιακά θα υπέκυπτε στις απαιτήσεις του και βλέποντας πως οι Βούλγαροι βρίσκονταν καθ΄οδόν για την πόλη διατάζει προέλαση προς τη Θεσσαλονίκη.

12779011_513064005563526_5670985390031935596_o.jpg

Το υπνοδωμάτιο και το γραφείο του Κωνσταντίνου στην βίλα Τοψιν

Στις 26 Οκτωβρίου 1912 τις πρώτες πρωινές ώρες ο ελληνικός στρατός προελαύνει προς τη Θεσσαλονίκη. Έως τις 14:00 όλο το ελληνικό στράτευμα είχε πάρει θέση μάχης απέναντι από τις τουρκικές θέσεις. Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται περικυκλωμένη και ο τουρκικός στρατός αποδιοργανωμένος γιατί πολλοί αξιωματικοί και οπλίτες αυτού αντιλαμβανόμενοι πως είναι ανώφελο να πολεμήσουν λιποτακτούν. Έτσι ο Ταχσίν πασάς ευρισκόμενος “με την πλάτη στον τοίχο” αποφασίζει την άνευ όρων παράδοση της Θεσσαλονίκης στον ελληνικό στρατό.

%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b1%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ac%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%ad%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%b5%ce%b8%ce%b5%ce%bb%ce%bf%ce%bd%cf%84%ce%ae

Η παράδοση του ξίφους από τον Σεφήκ πασά στον Κωνσταντίνο συμβολίζει την παράδοση της επιστολής συμφωνίας από τον Ταχσίν πασά

Στις 16:00 Τούρκος έφιππος αξιωματικός παραδίδει σε ανοικτό φάκελο την επιστολή του Ταχσίν πασά στον λοχαγό Αλέξανδρο Μαζαράκη που βρίσκονταν στην εμπροσθοφυλακή του 19ου συντάγματος της 7ης μεραρχίας. Ο Μαζαράκης παρέδωσε την επιστολή στον Διάδοχο στις 17:30 , αφού ο Κωνσταντίνος διάβασε την συμφωνία του Τούρκου διοικητή έδωσε διαταγή διακοπής της προέλασης.

Η σύνταξη του πρωτοκόλλου παράδοσης στο Διοικητήριο

Μπορεί η παράδοση άτυπα να είχε τελεστεί με την συμφωνία του Τούρκου διοικητή όμως το θρίλερ της επικύρωσης αυτής  ξεκινούσε το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου στο Διοικητήριο (Κονάκι) όπως αποκαλούσαν οι Τούρκοι.

55

Το Διοικητήριο σε φωτογραφία της εποχής

Ήταν Παρασκευή 26 Οκτωβρίου και ώρα 21:30 όταν ο αντισυνταγματάρχης Δούσμανης Βίκτωρ και ο λοχαγός Μεταξάς Ιωάννης συναντήθηκαν με τον Ταχσίν Πασά για την σύνταξη του πρωτοκόλλου παράδοσης. Σύμφωνα με τα Απομνημονεύματα του Δούσμανη η σύνταξη του πρωτοκόλλου παράδοσης έγινε από τον Μεταξά και έναν Τούρκο επιτελικό αξιωματικό, κατά την σύνταξη του ο Δούσμανης συνομιλούσε με τον Ταχσίν πασά και του μετέφερε την επιθυμία του Διαδόχου να κρατήσει το ξίφος του. Το πρωτόκολλο παράδοσης συντάχθηκε μόνο στα γαλλικά καθότι αποτελούσαν γλώσσα διεθνούς επικοινωνίας και υπογράφηκε στις 01:30 ξημερώματα δηλαδή 27ης Οκτωβρίου. Πάραυτα συμφωνήθηκε να τεθεί ως ώρα και ημερομηνία υπογραφής η 23:30 της 26ης Οκτωβρίου, η αλλαγή αυτή έγινε με την παρέμβαση Μεταξά καθώς κατάφερε να πείσει τον Ταχσίν πασά να αναφερθεί η 26η Οκτωβρίου για δύο λόγους:

  1. Αρχικά για να τεκμηριωθεί επίσημα ότι ο ελληνικός στρατός κατέλαβε τη Θεσσαλονίκη μία ημέρα νωρίτερα καθώς αυτό θα ήταν ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο που θα χρησιμοποιούνταν αργότερα για την κατάρριψη των παράλογων Βουλγαρικών απαιτήσεων περί συγκυριαρχίας της πόλης.
  2. Επίσης για να τιμηθεί ο πολιούχος της Θεσσαλονίκης Άγιος Δημήτριος που γιόρταζε εκείνη την ημέρα.
ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.png

Το πρωτόκολλο παράδοσης και το γραφείο πάνω στο οποίο υπεγράφη φυλάσσονται σήμερα στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Μόλις υπεγράφη το πρωτόκολλο ο Δούσμανης έφυγε από το Διοικητήριο για να παραδώσει το επίσημο έγγραφο στον Κωνσταντίνο. Ο Διάδοχος το έλαβε στις το Σαββάτο 27 Οκτωβρίου και ώρα 05:00 το πρωί και αμέσως έδωσε εντολή για σύνταξη τηλεγραφήματος που ανακοίνωνε την παράδοση της Θεσσαλονίκης  προς τον βασιλέα Γεώργιο Α’ και τον πρωθυπουργό Βενιζέλο. Το τηλεγράφημα έφτασε καθυστερημένα στην Αθήνα στη 13:15 27ης Οκτωβρίου.

PA310342-1024x768.jpg

Το πρωτόκολλο παράδοσης σε γυάλινη προθήκη σήμερα

Η επίσημη παράδοση της πόλης στο Διοικητήριο

Κυριακή 28 Οκτωβρίου 1912 και ώρα 8:00 το πρωί ο Διάδοχος Κωνσταντίνος εισέρχεται στις στην μεγάλη αίθουσα του μεσαίου ορόφου με τον Δαγκλή, τον υπασπιστή του Λεβίδη, τον λοχαγό Μεταξά και άλλους αξιωματικούς του ελληνικού επιτελείου, όπου ο Χασάν Ταχσίν πασάς τον ανέμενε ντυμένος με επίσημη περιβολή μαζί με τους υπασπιστές του και μέλη του τουρκικού προξενείου. Ο πασάς συγκινημένος παρέδωσε επίσημα την πόλη, ευχαρίστησε και αποχώρησε από το κτίριο. Αξιοσημείωτο είναι ότι  η είσοδος του Κωνσταντίνου και του επιτελείου του έγινε από την κεντρική είσοδο του κτιρίου η οποία δεν χρησιμοποιείται σήμερα πάραυτα συμβολικά 100 χρόνια μετά όταν στις 27 Οκτωβρίου 2012 διοργανώθηκε η αναβίωση της εισόδου του ελληνικού στρατού στην πόλη η πύλη ξανάνοιξε για να εισέλθει το άγημα που θα έκανε την έπαρση σημαίας.

c2e2de_77a535a3a3553e9c055958274a38c274

Η πρώτη ελληνική σημαία που αντίκρισαν οι Έλληνες στρατιώτες όταν εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη το 1912.Ο ράφτης Μιχαήλ Καλός ύψωσε την σημαία στο μαγαζί του που βρίσκονταν στην πλατεία Βαρδαρίου. Σήμερα υπάρχει δρόμος στην περιοχή που φέρει τ’ όνομα του και η σημαία φυλάσσεται στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Επιμέλεια: Δημήτρης Χάϊδας 

Πηγές:
Εφημερίδα Μακεδονία
Επετειακά έντυπα του Υπουργείου Μακεδονιάς Θράκης για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Αρχείο Φωτογραφιών:
Φίλοι Μουσείου Βαλκανικών Πολέμων: “Τόψιν
Πολιτιστικός σύλλογος Γέφυρας: gefiraclub.gr
Ιστοσελίδα: Πολεμικού Μουσείου Θεσσαλονίκης

Πίνακες: Έχουν δημιουργηθεί από τον Κενάν Μεσαρέ Μπέη ο οποίος έμεινε γνωστός ως ο ζωγράφος των Βαλκανικών Πολέμων.  Ο Κενάν Μεσαρέ ήταν γιος του Χασάν Ταχσίν πασά.

Continue Reading

Η Θεσσαλονικη μεσα στο χρονο

Περίπατος στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου: Χάνια, στοές, αγορές.

Published

on

Το Σάββατο 15 Σεπτεμβρίου στις 18:00 το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης και το Greek Cultural Institute οργανώνουν έναν περίπατο αφιερωμένο στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου.

Ένα μαγικό ταξίδι στη Θεσσαλονίκη του Μεσοπολέμου μέσα από μια περιπλάνηση που θα σας οδηγήσει σε μυστικές γωνιές με άρωμα ανατολής, μπαχαριών και λουλουδιών. Μυστικά και εκπλήξεις θα σας περιμένουν καθώς θα ανακαλύπτετε αγορές, στοές, χαμάμ, χάνια, εργαστήρια περπατώντας σε γνωστές αλλά και άγνωστες γωνιές της Θεσσαλονίκης.

Σημείο συνάντησης: Στην είσοδο της Αγίας Σοφίας

Απαραίτητη η κράτηση θέσεων
Πλη­ρο­φο­ρίες/Κρατήσεις: 210 3250341 / info@ekedisy.gr

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ.

 

Continue Reading

Η Θεσσαλονικη μεσα στο χρονο

Στη ΔΕΘ το βασιλικό βαγόνι του Γεωργίου Α’

Published

on

Χθες το μεσημέρι μεταφέρθηκε από δύο φορτηγά στο εργοστάσιο του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Ο.Σ.Ε.) (more…)

Continue Reading

Η Θεσσαλονικη μεσα στο χρονο

Βομβαρδιστικό του Β’ ΠΠ που κατευθύνονταν προς Θεσσαλονίκη βρέθηκε στην Ικαρία

Published

on

Ένα δικινητήριο επιθετικό βομβαρδιστικό αεροσκάφος, τύπου Μάρτιν Μπάλτιμορ (Martin Baltimore) (more…)

Continue Reading

TRENDING

Copyright © 2020 SKG 24|7 Powered by Wordpress.