Πώς ένας νεαρός Ούγγρος ξεκίνησε, σεμνά και ταπεινά, πριν από χρόνια μια επιχείρηση ανακύκλωσης σκουπιδιών – Γιατί η ανακύκλωση πλαστικών έχει σχεδόν καταρρεύσει
Η πανδημία έθεσε υπό αμφισβήτηση την ασφάλεια της επαναχρησιμοποίησης. Αλλά ο Τομ Ζάκι, Διευθύνων Σύμβουλος της TerraCycle, πιστεύει ότι όταν τελειώσει η κρίση, θα δοθεί μια ακόμη μεγαλύτερη ευκαιρία στις επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες.
«Η ανακύκλωση θα ταράξει ξανά τα νερά», δήλωσε ο Ζάκι κατά τη διάρκεια του GreenBiz Group Circularity 20 Digital event, επισημαίνοντας ότι οι καταρρέουσες τιμές του πετρελαίου έχουν καταστήσει το παρθένο πλαστικό λιγότερο ακριβό, και εν μέρει επειδή άλλες χώρες επιβάλουν περιορισμούς στις αποστολές αποβλήτων, προκαλώντας συρρίκνωση του εμπορίου πλαστικών για ανακύκλωση.
Εν τω μεταξύ, λόγω της πανδημίας, η χρήση πλαστικών αυξάνεται – με πεταμένες μάσκες προσώπου και γάντια που προστίθενται στα απορρίμματα.
Αλλά αν δεν διορθωθεί το υφιστάμενο προβληματικό σύστημα ανακύκλωσης, τα απόβλητα θα συνεχίσουν να σωρεύονται και θα γεμίσουν τους ωκεανούς. Και ενώ πολλές μεγάλες εταιρείες έχουν αντιμετωπίσει με πολύ μεγάλη σοβαρότητα το θέμα, αυτό είναι ένα ζήτημα που τελικά θα απαιτήσει κυβερνητική δράση για την επίλυσή του.
Η οδύσσεια και το success story του Τομ Ζάκι
Ο Τομ Ζάκι γεννήθηκε στην Ουγγαρία, από την οποία έφυγε το 1985, σε ηλικία τεσσάρων ετών. Η οικογένεια του, μετά από ένα διάστημα παραμονής στην Ολλανδία, τελικά κατέληξε το 1991 στον Καναδά.
Εκεί μεγάλωσε ο μικρός Τομ, ο οποίος κάθε Παρασκευή, έβγαινε βόλτα στους δρόμους του Μόντρεαλ μαζί με τον πατέρα του, συλλέγοντας παλιές τηλεοράσεις που οι κάτοχοι τους είχαν ξεφορτωθεί στα σκουπίδια.
Εκεί του μπήκε το μικρόβιο της ανακύκλωσης: «σκεφτόμουν, «για ποιο λόγο οι άνθρωποι αυτοί πετάνε τις έγχρωμες τηλεοράσεις τους, ειδικά όταν αυτές δούλευαν κανονικά;».
Κάπως έτσι, στα τέλη του 2001, λίγο αφού είχε κλείσει τα είκοσι του χρόνια, ο Τομ εγκατέλειψε τις σπουδές του στο πανεπιστήμιο Πρίνστον και σύστησε την TerraCycle, που ανακυκλώνει πάσης φύσεως υλικά, μετατρέποντάς τα σε λίπασμα και βιομηχανικό πλαστικό που στη συνέχεια πωλεί.
Η εταιρεία, με έδρα το Νιου Τζέρσι, «τρέχει» δεκάδες προγράμματα συλλογής και ανακύκλωσης πάσης φύσεως προϊόντων, από παπούτσια και σαγιονάρες μέχρι οδοντόβουρτσες και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Σε αυτά προστέθηκε το Cigarette Waste Brigade (Η Ταξιαρχία των Αποτσίγαρων), στο πλαίσιο του οποίου συλλέγονται αποτσίγαρα, πακέτα καπνού, περιτυλίγματα, φίλτρα τσιγάρων, ακόμη και στάχτη. Ο καπνός κομποστοποιείται, η στάχτη χρησιμοποιείται σε λιπάσματα και τα αποτσίγαρα μετατρέπονται σε πλαστικά σφαιρίδια, τα οποία στη συνέχεια ανακυκλώνονται.
Έκτος από τη διαδικασία ανακύκλωσης, η εταιρεία στηρίζεται και σε συμβόλαια που έχει συνάψει με πολυεθνικές όπως η McVities, η Johnson & Johnson και η Kenco που πληρώνουν αδρά την TerraCycle ώστε αυτή να αναλαμβάνει την αποκομιδή και επεξεργασία των απορριμμάτων τους.
«Εξαρχής ο στόχος μου ήταν να καταφέρω να προσφέρω κάτι στο κοινωνικό σύνολο, και ταυτόχρονα να καταφέρω να βγάλω χρήματα για μένα», λέει ο Ζάκι που παρόλο που είναι διευθύνων σύμβουλος της TerraCycle συνεχίζει να κυκλοφορεί, όπως λέει, με τι-σερτ και μπλουζάκια, αποφεύγοντας τυπικότητες, όπως κοστούμια και γραβάτες.
Επίσης, όντας πιστός στην έννοια της ανακύκλωσης, φοράει το ίδιο σκισμένο τζιν επί 365 ημέρες το χρόνο, πλένοντας το απλώς κάθε σαββατοκύριακο.
«Η επιχείρηση μου είναι μια επιτυχημένη συνάντηση κομμουνισμού και καπιταλισμού», επισημαίνει, προσθέτοντας πως ως επικεφαλής της TerraCycle επιτρέπει για λόγους ηθικής αρχής στον εαυτό του να κερδίζει τον κατώτατο μισθό ενός απλού υπαλλήλου του αυστηρά πολλαπλασιασμένο μέχρι επί επτά φορές -ένας αριθμός που κατά τον ίδιο αποκαλείται ‘Seven X’.
Το 2019, οι καθαρές πωλήσεις της εταιρείας ήταν 27,12 εκατομμύρια δολάρια, αύξηση 35% από το 2018. Το καθαρό εισόδημά της ήταν 3,24 εκατομμύρια δολάρια, από 1,15 εκατομμύρια δολάρια το 2018.
