Πώς είναι να ζεις χωρίς σαπούνι για χρόνια – Ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων έχει καταργήσει το σαπούνι και εμπιστεύεται τα βακτήρια για να κάνουν τη δουλειά αντ’ αυτού
Υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη που δεν πλένουν τα χέρια τους και κρύβονται ανάμεσά μας. Γιατί δεν μπορούν να υιοθετήσουν αυτήν την απλή συνήθεια υγιεινής και πώς μπορούμε να τους αλλάξουμε γνώμη;
Πριν από έναν χρόνο ο διάσημος Αμερικανός παρουσιαστής Pete Hegseth είχε δηλώσει κατά τη διάρκεια της εκπομπής «Fox and Friends»: «Έχω 10 χρόνια να πλύνω τα χέρια μου», ισχυριζόμενος παράλληλα ότι «μικρόβια δεν υπάρχουν» και πως αφού δεν μπορούμε να τα δούμε με γυμνό μάτι, αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν.
Δυστυχώς, ο Hegseth δεν είναι ο μοναδικός που ενστερνίζεται αυτή την άποψη. Το 2015 η ηθοποιός Τζένιφερ Λόρενς έριξε τη «βόμβα» ότι σχεδόν ποτέ δεν πλένει τα χέρια της αφότου πηγαίνει στο μπάνιο. (Και οι δύο αργότερα είπαν ότι αστειεύονταν). Την ίδια χρονιά, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής για τη Βόρεια Καρολίνα πρότεινε ότι η απαίτηση από τους υπαλλήλους των εστιατορίων να πλένουν τα χέρια τους ήταν ένα κλασικό παράδειγμα υπερβολικής ρύθμισης.
Οι προσεκτικοί χρήστες του μπάνιου σε όλο τον κόσμο θα έχουν ήδη παρατηρήσει ότι εκείνοι που χρησιμοποιούν το μπάνιο και δεν πλένουν τα χέρια τους είναι ανησυχητικά πολλοί. Μια μελέτη υπολόγισε ότι το 2015, μόλις το 26,2% των παγκόσμιων επισκέψεων μπάνιου με πιθανή «επαφή με τα κόπρανα» ακολούθησε πλύσιμο χεριών με σαπούνι.
«Ακούγεται μια τόσο απλή συμπεριφορά», λέει ο Robert Aunger, ειδικός στην εξελικτική δημόσια υγεία στο London School of Hygiene and Tropical Medicine. «Όμως, γνωρίζετε, ότι προσπαθούμε να κάνουμε τους ανθρώπους να πλένουν τα χέρια τους περισσότερο εδώ και 25 χρόνια αλλά το ποσοστό εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλό».
Φυσικά, αυτό μπορεί εν μέρει να εξηγηθεί από την έλλειψη επαρκών εγκαταστάσεων μπάνιου και σαπουνιού σε φτωχότερα μέρη του κόσμου. Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, μόνο το 27% του πληθυσμού έχει πρόσβαση σε αυτά τα πράγματα (Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η UNICEF εκτιμούν ότι περίπου τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν τουαλέτα και σαπούνι ούτε στο σπίτι τους). Αλλά ακόμη και σε πολλά έθνη υψηλού εισοδήματος, όπου και τα δύο είναι άφθονα, μόνο το 50% των ανθρώπων τα χρησιμοποιούν στην πραγματικότητα μετά από τη χρήση της τουαλέτας.
Αυτά τα στατιστικά στοιχεία είναι ιδιαίτερα ενοχλητικά, όταν αναλογιστεί κανείς ότι το πλύσιμο των χεριών θεωρείται μια από τις πιο σωτήριες εφευρέσεις στην ιστορία της ανθρωπότητας – συμβάλλοντας σε μια μέση διάρκεια ζωής που κυμαίνεται τώρα περίπου στα 80 χρόνια σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, αντί για 40 χρόνια περίπου, όπως συνέβη το 1850, όταν το πλύσιμο των χεριών έγινε δημοφιλές.
Μια έρευνα του 2006 διαπίστωσε ότι το τακτικό πλύσιμο των χεριών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αναπνευστικών λοιμώξεων μεταξύ 6 και 44%. Από τότε που εμφανίστηκε η πανδημία Covid-19, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κουλτούρα πλυσίματος των χεριών μιας χώρας είναι «πολύ καλή» πρόβλεψη του βαθμού εξάπλωσής της.
Τις τελευταίες εβδομάδες, φορείς δημόσιας υγείας, φιλανθρωπικά ιδρύματα, πολιτικοί και πολίτες έχουν συνασπιστεί για να ξεκινήσουν αναμφισβήτητα την πιο ενθουσιώδη εκστρατεία πλύσης χεριών που έχει υπάρξει ποτέ. Οι διασημότητες μπήκαν στη διαδικασία επίδειξης της σωστής τεχνικής και μια σειρά από memes πλυσίματος χεριών έχουν πλημμυρίσει το διαδίκτυο.
